Yazı Boyutu : Yazıyı Küçült Yazuyu Büyüt
ENGİN DÜZGÜN
ENGİN DÜZGÜN
Türkiye'de Enerji Sektöründe, Enerji Üretimi İçin Kurulcak Şirketlerde Dikkat Edilmesi Gereken Husus
21 Aralık 2011 Çarşamba 12:46
Türkiye'de Enerji Sektöründe, Enerji Üretimi İçin Kurulcak Şirketlerde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:

Türkiye son dönemlerde, özellikle yenilenebilir enerji yatırımlarında yabancı firmalar açısından dikkat çekmektedir. Türkiye, yabancı sermayenin ülkeye çekilmesinde ciddi teşvikler uygulamaktadır. Bu teşvikler içinde en önemli konulardan biri de, kurulacak veya devir alınacak şirketlerin kuruluş ana sözleşmeleri ve söz konusu şirketlerin kurulmalarını müteakip dikkat etmesi gereken noktalardır.

Enerji üretimine yönelik kurulacak şirketlerin ana sözleşmeleri, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun ( Türkçe olarak EPDK ) denetimine ve onayına tabidir. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’ndan onay alamayan şirketler, lisans alamayacakları gibi; bu alanda faaliyet de gösteremezler. Ayrıca ticaret sicilince de tescil edilmeme durumu ile karşılaşılabilinir.

Türkiye’de enerji üretimine ilişkin kurulacak şirket ana sözleşmelerinde, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun çıkartmış olduğu yönetmeliklere göre, bulunması zorunlu hükümler mevcuttur. Şirket ana sözleşmelerinde bulunması zorunlu bu hususlar olmadığında, ilgili şirketlerin sözleşme tadili yapması ve bunun tescilini müteakip yine Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’nun (Türkçe olarak EPDK ) onayına sunması gerekmektedir

Zira 4628 sayılı Enerji Piyasası Kanununa bağlı olarak çıkartılan Lisans Yönetmeliğinin 7 inci maddesinde; “Piyasada faaliyet göstermek üzere lisans başvurusunda bulunacak özel hukuk hükümlerine tabi tüzel kişilerin, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri doğrultusunda anonim şirket ya da limited şirket olarak kurulmuş olmaları zorunludur. Anonim şirket olarak kurulmaları halinde, sermaye piyasası mevzuatına göre borsada işlem görenler dışındaki hisselerinin tamamının nama yazılı olması şarttır. Ancak, hisselerinin tamamı nama yazılı olmayan anonim şirketlere, lisans almalarının Kurul kararıyla uygun bulunması sonrası ana sözleşme değişikliği yapmaları kaydıyla lisans verilebilir”   denilmektedir. Yine aynı yönetmeliğin 10 uncu maddesinin 4 üncü maddesinde, şirket ana sözleşmelerinde bulunması gereken ana unsurlar şöyle belirtilmiştir:

“Ana sözleşme değişiklikleri kapsamında tüzel kişilerin aşağıdaki yükümlülükleri yerine getirmeleri istenir;

a) 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri doğrultusunda kurulmuş anonim şirketlerden, sermaye piyasası mevzuatına göre borsada işlem görenler dışındaki hisselerinin tamamının nama yazılı hale getirilmesi (Hisselerin nama yazılı olma şartı otoprodüktör lisansı başvurularında aranmaz),

b) Şirket asgari sermayesinin;

1) Üretim faaliyeti göstermek amacıyla yapılan lisans başvuruları açısından, üretim tesisi için Kurum tarafından öngörülen toplam yatırım tutarının yüzde yirmisi, nükleer enerjiye dayalı üretim lisansı başvuruları açısından yüzde beşi oranına karşılık gelen miktara eşit,

2) Dağıtım lisansı başvuruları açısından, mülkiyeti ya da işletme hakkı devredilen dağıtım bölgesinin devir ya da satın alınma bedelinin en az yüzde on beşi oranına karşılık gelen miktara eşit,

3) Toptan satış lisansı başvuruları açısından , iki milyon TL tutarında,

4) Perakende satış lisansı başvuruları açısından , bir milyon TL tutarında,

5) Sadece perakende satış hizmeti yapmak üzere perakende satış lisansı almak için yapılan başvurular açısından, faaliyet göstereceği her bir dağıtım bölgesi için iki yüz bin TL tutarında, olmasının sağlanması,

c) İlk kez faaliyet göstermek üzere birden fazla lisans başvurusunda bulunan tüzel kişinin; asgari sermayesinin, uygun bulma kararı verilmiş her bir başvuru için öngörülen sermaye miktarlarının toplanması suretiyle bulunan miktara eşit olmasının sağlanması,

d) Tüzel kişinin ikametgâh adresi dışındaki ana sözleşme değişikliklerinde Kurumun uygun görüşünün alınacağı hükmüne ana sözleşmede yer verilmesi,

e) Hisse devirleri açısından bu Yönetmelikte öngörülen hükümlerin ana sözleşmeye derç edilmesi,

f) Dağıtım faaliyeti için uygun bulma kararı verilmiş olması halinde; tüketicilerin korunması ve hizmetin aksamaması açısından dağıtım lisansının iptal edilmesinin zorunlu hale gelmesi durumunda;

1) Lisans iptalinden önce alınan Kurul kararı doğrultusunda, lisans sahibi tüzel kişinin yönetim kurulu üyelerinin bir kısmı veya tamamı değiştirilmek suretiyle yerlerine yeni atama yapılacağı,

2) Dağıtım lisansı sahibi tarafından faaliyet gösterilen dağıtım bölgesindeki tesislerin mülkiyetinin söz konusu dağıtım lisansı sahibine ait olması durumunda, lisans sahibi tüzel kişi nam ve hesabına yüz yirmi gün içerisinde mülkiyete konu tesislerin satışı için mevzuat uyarınca Kurum tarafından çıkılacak ihalede oluşacak bedel üzerinden devrin yapılacağı, hususlarının ana sözleşmede yer alması.

(6) Lisans sahibi bir tüzel kişinin yeni bir lisans başvurusunda bulunması halinde; şirket asgari sermayesinin, kapsamındaki üretim tesisinin geçici kabulü yapılmamış her bir lisans ile uygun bulma kararı verilmiş her bir başvuru için, dördüncü fıkra çerçevesinde, Kurum tarafından öngörülen sermaye tutarlarının toplanması suretiyle bulunan tutara eşit olması gerekir. Lisansına konu üretim tesisinin kurulu gücünün yüzde ellisini aşan bir tevsi yatırımı yapmak amacıyla lisans tadili başvurusunda bulunulması halinde; şirket asgari sermayesi, lisans kapsamındaki üretim tesisinin geçici kabulü yapılmış kapasitesi muaf tutularak yeni kurulu güce göre, dördüncü fıkra çerçevesinde Kurum tarafından öngörülen sermaye tutarından az olamaz..

(7) Dördüncü fıkranın (b) bendinin (2), (3), (4) ve (5) numaralı alt bentlerinde öngörülen asgari sermaye miktarı, Elektrik Piyasası Endeksi artış oranının iki katını geçmemek üzere Kurul tarafından belirlenen oranda her yıl artırılabilir.”……

Öte yandan, şirket ana sözleşmesinde birleşme ve devralmaya yönelik hükümler 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun birleşme ve devralma ile ilgili hükümleri de gözetilerek düzenlenmelidir.

Sadece kurulacak şirketler değil buna bağlı olarak, kurulmuş şirketlerin satın alınması, devri ve birleşmesi gibi ticari şekilleri de sıkı denetim altındadır.

Ana sözleşme  hisse devrine ilişkin hükümlerin, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun öngördüğü biçimde ve  kontrol yaratmayacak şekilde düzenlenmesinin unutulmaması gerekmektedir.

Yine enerji sektöründe, girişilecek her bir yatırım projesi için ayrı şirket kurulması ve bu şirketlerin muhasebelerinin de ayrı olması gerekmektedir. Bu durum aynı zamanda çapraz sübvansiyon yasağının da bir getirisidir.

 Bu yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya yerine getirilmediğinin EPDK tarafından yapılacak denetimlerde anlaşılması durumunda, EPDK tarafından Kanun’un 11. Maddesinin öngördüğü yaptırımlar uygulanacak; şirketler telafisi mümkün olamayacak zararlarla karşı karşıya kalabileceklerdir.

Görüleceği üzere, enerji sektöründe kurulacak şirketlerde, ana sözleşme hükümleri EPDK tarafından sıkı kontrol altına alınmıştır. Sadece kurulacak şirketler değil buna bağlı olarak, kurulmuş şirketlerin satın alınması, devri, birleşmesi ve denetimi gibi ticari şekilleri de sıkı denetim altındadır.

Bu nedenledir ki; hem yerli hem de yabancı yatırımcının, daha işin başında hukuki desteğe ihtiyacı olduğu gibi; işin devamı esnasında da çok büyük ihtiyacı olacaktır.

Enerji sektöründeki bu sıkı denetim, 2012 yılı Temmuz ayında yürürlüğe girecek olan Yeni Türk Ticaret Kanunu sonrasında daha da sıkı hale gelecek ve bugün ihtiyari olan bazı hususlar yeni yasaların yürürlüğe girmesiyle de zorunlu hale gelecektir. Örneğin; şirket sermayelerinin, yatırımı planlanan MW miktarına göre belirlenmesi gibi.

Bu husus maalesef ilk şirket kuruluşlarında dikkate alınmamakta ve fakat daha sonradan lisans aşamasında EPDK’ nın onay sürecinde şirketlerin hem maddi hem de süresel kayıplarına sebebiyet vermektedir.

Türkiye’de enerji sektöründe, konsept çalışma gerekliliği, maalesef tam olarak oturmuş değildir. Oysaki, enerji gibi pahalı yatırım gerektiren bir sektörde, şirket kuruluşundan üretime geçiş aşamasına kadar konsept bir çalışmayı gerektirmekte olup; işin en başından hukuki, mali ve idari bir konseptin oluşturulması gerekir.

Özellikle uluslar arası deneyime sahip yabancı yatırımcılar, bu hassasiyeti gösterse de, yerli yatırımcı, konsept çalışma gerekliliğini tam olarak kavrayamamış durumdadır. Tabii ki büyük firmalarımız istisnadır. Ancak sektör içinde yaşanan bu durum, her işin farklı gruplar eliyle ve bağlantısız çalışma koşullarının getirisi olmaktadır. Zira uygulamada atılan adımların hukukçu, mali müşavir ve idari personelin ortak çalışmasıyla yapılmış olması, sorunların hızlı ve kalıcı çözüme kavuşmasında önem arz edecektir. Ancak tüm uyarılarımıza rağmen bir takım firmalar, sorun çıktıkça hukuki, mali ve idari destek arayışına girmekte ve fakat sorun çıkmasını engellemeye yönelik danışmanlık almayı adet haline getirememiş bulunmaktadır. Bu da doğal olarak sorunların çözümünde ciddi mali külfetleri de beraberinde getirmektedir.

2012 yılı başı itibari ile Türkiye’de enerji sektöründe önemli değişiklikler olmaya başlayacaktır. Ancak asıl değişiklik 2013 başı ile 2015 yılları arasında yaşanacaktır. Bu süreçlerde, enerji sektöründe yer alan/alacak şirketlerde bir bloklaşma ve oturma olacak ve enerji piyasası da daha net hale gelecektir.

İşte bu süreçte, şirket birleşme, devir, satın alma ve şirket kapamaları olacak ve piyasa daha derli toplu hale gelecektir. Geleceği okuyabilen ve görebilen güçlü şirketler ayakta kalacak ve enerji sektörünün asli enstrümanları haline gelecektir.

Tüm dünyada olduğu gibi; Türkiye’de de, hukuki, mali ve idari konseptini oluşturabilen vizyon sahibi şirketler, sektörde varlığını sürdürebileceklerdir.

 

                                                                           Av. Engin DÜZGÜN ve Av. Burcu KIRANCI

                                                                          DÜZGÜN & KIRANCI HUKUK BÜROSU



Bu köşe yazısı toplam 3140 defa okundu.
Bu içeriğe ait yorum yok. İlk ekleyen siz olmak ister misiniz?
Yazarın Diğer Yazıları
Sitene Ekle   |   Reklam   |   Künye   |   RSS
Copyright © 2017 Yerel Yönetim Haberleri. Tüm Hakları Saklıdır.
Yazılım & Tasarım : Mahmut ÖZDEMİR